لزوم توجه جدی به برنامه‌های اقتصادی

لزوم توجه جدی به برنامه‌های اقتصادی

لزوم توجه جدی به برنامه‌های اقتصادی

دکتر محمد آزادی- عضو هیات علمی سازمان مدیریت صنعتی

در حال حاضر به نظر می رسد که سوال اساسی در ذهن هر ایرانی این است که آیا اقتصاد بهتری خواهیم داشت. جواب این سوال مهم ریشه در محورهای پاسخ به این سوال دارد که دولت چه برنامه‌ای برای حرکت به سمت جلو در پیش گرفته و در پی آن است. در بررسی و تحلیل این پرسش یکی از عمده‌ترین تغییرات، تغییرات مدیران اقتصادی دولت فعلی نسبت به دولت قبل است. از بررسی عملکرد اقتصادی چند سال گذشته دولت به نظر می‌رسد که تغییرات در دولت، برنامه‌‌ای نیست. چرا که به جز پروژه برجام که به نظر می‌رسد یکی از اهدافش اقتصادی بوده و به هرحال به غیر بهبود روانی فضای کسب وکار، نتوانسته اقتصاد ایران را دستخوش تغییرات جدی نماید، سایر برنامه های دولت در حوزه اقتصاد همان برنامه‌های دولتهای قبلی است و شاید جدی‌ترین رویکرد دولت فعلی که آرامشی هم در بازار ایجاد کرده است وحدت اطلاع‌رسانی است که البته همیشه هم رعایت نمی‌شود. اما به نظر می رسد که دولت نیاز جدی به تغییرات در این بافت خود دارد و با جابجایی افراد در پستها تغییرات جدی بوجود نخواهد آمد.

تفکر اقتصادی موجود، تفکر اقتصادی دولتهای پس از جنگ تحمیلی است و ادامه تفکرات اقتصادی مربوط به سالهای خیلی دور نمی‌تواند راهگشای نیازهای امروزین اقتصاد ایران باشد. شرایط و عناصر اقتصادی امروزه کشور تغییر کرده، پس نیاز به تعریف جدید از اقتصاد و بازبینی نگرشهای اقتصادی است که البته محورهای اصلی آن هم تحت عنوان اقتصاد مقاومتی تبیین و ابلاغ شده است. اما راه و زمانبندی که دولت برای اقتصاد دارد به نظر کند می باشد و ممکن است که یارای تحمل اقتصادی صنعت نباشد. صنعت ایران نیاز مبرمی به برنامه های سریع در قالب یک برنامه کلان اقتصادی دارد وگرنه به نظر می‌رسد خیلی از شرکتهای کوچک و متوسط و حتی بزرگ کشور توان ادامه راه را نخواهند داشت. زمانی‌که شرکتهای قوی در اقتصاد داخلی یافت نشوند، خارجیها هم تمایلی به همکاری با کشور نخواهند داشت و دلیل آن این است که الگوی سرمایه‌گذاری امروزین در دنیا، الگوی مشارکت اقتصادی است و هیچ شرکتی بدون دارابودن شریک مناسب داخلی سرمایه‌گذاری مناسبی در کشور نخواهد داشت. پس اگر سرعت برنامه‌ها مناسب نباشد سایر سیاستهای اقتصادی بیشتر زمان عمر دولت یعنی جذب منابع خارجی، با خطر مواجه خواهد شد.

اما نکته مهم برنامه های توسعه اقتصادی کشور است که هر دولتی بر اساس ترجیحاتی آن را اجرا می‌کند. شاید یکی از دغدغه های اصلی اقتصادی در کشور نیاز به اصلاح این مهم است که دولتها نبایستی برنامه های توسعه اقتصادی را تهیه کنند بلکه بایستی تنها مجری آن باشند و در به هدف رساندن برنامه های توسعه اقتصادی تلاش نمایند. چرا که دولتها آنقدر درگیر سیاستهای مدیریت دوران خود هستند که اصولاً طبیعی است که افق فعالیتهای خود را در طول عمر خود دنبال می کنند و این تفاوت نظر می تواند خسارتهای جبران ناپذیری را به توسعه اقتصادی کشور بزند. همانگونه که اگر به برنامه های پنج ساله قبلی نگاه کنیم، میزان موفقیت در تحقق برنامه‌ها توسط دولت کاملا مشخص بوده و ریشه آن را می‌توان در تفاوتهای جدی در نگرشهای دولتها به راهبردهای اقتصادی کشور دانست.

در پایان شاید جدی ترین اشکالی که بایستی برای آن فکری جدی کرد این است که تناسب برنامه های سالانه کشور با برنامه های توسعه اقتصادی لازم است که کاملا رعایت شود و از سویی بایستی در انتخاب مدیران اقتصادی برای تحقق این برنامه ها به تناسب برنامه ها و نقشهای سالیانه و کلان توجه جدی شود و تنها دولت به فکر جابه جایی محدود مدیران اقتصادی خود در یک دایره محدود عمل نکند.

1

منبع: روزنامه اقتصادی آسیا